«هشدار: این آموزشها جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیستند. در شرایط اورژانسی، حفظ جان بیمار وابسته به مداخلات تخصصی است؛ لذا پیش از اعمال هرگونه دستورالعمل، با پزشک مشورت کنید. انجمن فوریتهای پزشکی هیچ مسئولیتی در قبال استفاده نادرست یا خودسرانه از این مطالب بر عهده نمیگیرد.»
راهنمای کامل نحوه اندازهگیری فشار خون، تفسیر نتایج و زمان مراجعه به پزشک
روش مرحله به مرحله اندازهگیری فشار خون
در هنگام اندازهگیری فشار خون باید آرام و ساکت باشید. صحبت نکنید و با گوشی خود ویدیو تماشا نکنید.
اگر دستگاه فشار خون خانگی دارید:
این مراحل را انجام دهید:
- دکمه دستگاه را بزنید تا هوا وارد کاف شود و بازوبند سفت شود.
- صبر کنید تا دستگاه بهطور خودکار هوا را خالی کند و اندازهگیری را انجام دهد.
بعد از یک بار اندازهگیری، میتوانید یک یا دو بار دیگر هم فشار خونتان را اندازه بگیرید، اما بین هر بار یک دقیقه صبر کنید.
اندازهگیری دستی فشار خون چگونه انجام میشود؟
گاهی پزشک یا کادر درمان فشار خون را بهصورت دستی و با استفاده از گوشی پزشکی و دستگاه فشار خون جیوه ای اندازه میگیرند.
مراحل آن به این صورت است:
- هوا را داخل کاف پمپ میکنند تا دور بازو سفت شود.
- در حالی که با گوشی پزشکی به صدای نبض در شریان بازویی گوش میدهند، بهآرامی هوا را از کاف خارج میکنند.
- وقتی صدای جریان خون را میشنوند، اولین عدد فشار را ثبت میکنند.
- هوای بیشتری را از کاف خارج میکنند.
- دوباره فشار را اندازه میگیرند.
امروزه در بسیاری از موارد، پزشکان از دستگاه فشار خون دیجیتال برای اندازهگیری فشار خون استفاده میکنند.
تفسیر اعداد نمایش داده شده روی دستگاه فشارسنج
اعداد روی دستگاه فشارسنج چه چیزی را نشان میدهد؟ فشار خون بهصورت دو عدد نشان داده میشود:
- عدد اول یا سیستولیک: فشاری است که هنگام ضربان قلب در رگها وجود دارد.
- عدد دوم یا دیاستولیک: فشاری است که وقتی قلب بین دو ضربان در حال استراحت و آماده شدن برای ضربان بعدی است، در رگها وجود دارد.
این دو عدد معمولاً با یک خط مورب نوشته میشوند، مثل: 120/80
واحد اندازهگیری هم میلیمتر جیوه یا mmHg است.
تفسیر عددهای فشار خون
فشار خون میتواند پایین، طبیعی یا بالا باشد.
- طبیعی: 120/80 mmHg یا کمتر
- کمی بالا (Elevated): عدد بالا بین 120 تا 129 و عدد پایین 80 یا کمتر
- فشار خون بالا، مرحله ۱: عدد بالا بین 130 تا 139 یا عدد پایین بین 80 تا 89
- فشار خون بالا، مرحله ۲: 140/90 یا بالاتر در هرکدام از دو عدد
- بحران فشار خون: بالاتر از 180 و/یا بالاتر از 120
نکته مهم این است که بسته به سن شخص یا بعضی بیماریها (مثلاً سکته مغزی که اخیرا برای فرد اتفاق افتاده)، فشار خون مناسب برای هر فرد ممکن است با اعداد معمول عنوان شده فرق داشته باشد. به همین دلیل لازم است شخص بیمار با توجه به نوع بیماری تحت نظر پزشک عمومی، متخصص قلب، متخصص کلیه یا پزشکی که مسئول درمان فشار خون است، قرار داشته باشد.
اگر نتیجه غیرطبیعی باشد، قدم بعدی چیست؟
یک بار بالا بودن فشار خون به این معنی نیست که شما حتماً فشار خون بالا دارید. برای تشخیص فشار خون بالا، پزشک معمولاً دو بار یا بیشتر در ویزیتهای جداگانه فشار خون شما را بررسی میکند. همچنین تشخیص فقط بر اساس یک عدد نیست و باید در طول زمان با چکاپ های دوره ای بررسی شود.
اگر پزشک تأیید کند که فشار خون شما بالاست، ممکن است برایتان دارو تجویز کند. داروهای مختلفی برای درمان فشار خون بالا وجود دارد و پزشک بر اساس سابقه پزشکی شما مناسبترین دارو را انتخاب میکند. بعضی افراد برای کنترل فشار خون ممکن است نیاز داشته باشند دو یا سه نوع قرص مصرف کنند.
تغییرات سبک زندگی برای کنترل فشار خون
علاوه بر دارو، یا گاهی بهجای دارو، ممکن است لازم باشد این تغییرات را در زندگی روزمره خود انجام دهید:
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
- هر هفته ۱۵۰ دقیقه ورزش کنید.
- در روز کمتر از ۱۵۰۰ میلیگرم نمک مصرف کنید.
- غلات کامل، میوه و سبزیجات بیشتری بخورید و مصرف چربیهای اشباع را کمتر کنید.
- از مصرف دخانیات خودداری کنید.
- در روز بیشتر از یک تا دو نوشیدنی الکلی مصرف نکنید.
چه زمانی باید با پزشک یا اورژانس تماس بگیریم؟
اگر فشار خونتان بالا بود:
- کمی صبر کنید و دوباره اندازه بگیرید.
- اگر باز هم عددها بالا بودند، با پزشکتان تماس بگیرید.
- اگر عددها در محدوده بحرانی بودند، باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید و اقدامات لازم را با توجه به گفته کارشناس اورژانس انجام دهید.
اگر فشار خونتان در محدوده بحران بود و همزمان این علائم را داشتید، فوراً کمک پزشکی بگیرید:
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- درد پشت
- تغییر در بینایی
- مشکل در صحبت کردن
- بیحسی
- سردرد
اگر فشار خون خیلی پایین باشد چه؟
پایین بودن بیش از حد فشار خون هم مهم است و نیاز به ویزیت پزشکی داشته باشد. بعضی از علائم فشار خون پایین عبارتاند از:
- خستگی
- سرگیجه
- احساس سبکی سر
- غش کردن
جمعبندی
اندازهگیری فشار خون یک روش ساده برای بررسی وضعیت سلامت شماست. اگر یاد بگیرید در خانه فشار خونتان را درست اندازه بگیرید، میتوانید به راحتی در صورت نیاز از وضعیت سلامت خود مطمئن شوید. اگر نتیجه اندازه گیری نرمال باشد، خیالتان راحتتر میشود. اگر هم بالا باشد، میتواند به شما هشدار دهد که شاید به درمان نیاز داشته باشید؛ چون فشار خون بالا معمولاً علامت مشخصی ندارد.
اگر فقط یک بار فشار خونتان بالا بود، نگران نشوید. برای تشخیص فشار خون بالا، بیشتر از یکبار اندازه گیری لازم است.
